Για μία ακόμα χρονιά είχαμε τη χαρά να υποδεχτούμε στην Αθήνα τον σουάμι Σουμπάμριτα, στενό μαθητή της Άμμα, για ένα πρόγραμμα που περιλάμβανε μια πνευματική ομιλία με θέμα «Ταξίδι προς την Αυτογνωσία», μπάτζανς (πνευματικά τραγούδια) και διαλογισμό.
Ο σουάμι Σουμπάμριτα στην ομιλία του αναφέρθηκε στο φαύλο κύκλο των υπερβολικών και αρνητικών σκέψεων που συχνά κατακλύζουν το νου μας και γεννούν άγχος, φόβο και εσωτερική αναστάτωση. Ο νους μας πολλές φορές δημιουργεί αρνητικά σενάρια που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, αλλά επιδεινώνουν τη συναισθηματική μας κατάσταση και τη σωματική και ψυχική μας υγεία.
Η βασική αιτία αυτής της τάσης είναι ο φόβος – για το μέλλον, την αποτυχία, την κρίση των άλλων ή την απώλεια του ελέγχου – που οδηγεί τον άνθρωπο να αναπαράγει συνεχώς αρνητικές σκέψεις αντί να αναζητά λύσεις. Μέσα από παραδείγματα και προσωπικές εμπειρίες, ο Σουάμι τόνισε ότι οι σκέψεις δεν αποτελούν την πραγματικότητα, αλλά μια ερμηνεία της.
Η υπερβολική σκέψη, ή αλλιώς η τάση της υπερανάλυσης, είναι διαφορετική από την ουσιαστική επίλυση προβλημάτων. Η πρώτη κρατά τον άνθρωπο εγκλωβισμένο στο πρόβλημα, ενώ η δεύτερη τον ωθεί σε συγκεκριμένες πράξεις που του δίνουν διέξοδο. Επιπλέον, η υπερβολική ανησυχία για τους άλλους δεν αποτελεί ένδειξη μεγαλύτερης αγάπης ή ενδιαφέροντος, αλλά συχνά δυσκολεύει τόσο το ίδιο το άτομο όσο και όσους θέλει να βοηθήσει.
Ως πρακτική αντιμετώπιση ο Σουάμι πρότεινε μια μέθοδο που περιλαμβάνει πέντε βήματα:
1. Αναγνώρισε τον φαύλο κύκλο των σκέψεων
Αναγνώρισε πότε αρχίζει η υπερβολική σκέψη, πριν εξελιχθεί σε κάτι ανεξέλεγκτο. Αναρωτήσου αν η κατάσταση βρίσκεται μέσα στον έλεγχό σου. Αν αφορά το παρελθόν ή κάτι που δεν μπορείς να επηρεάσεις, εξάσκησε την αποδοχή. Η αποδοχή δεν σημαίνει παραίτηση, αλλά καθαρή αντίληψη της πραγματικότητας, ώστε να κατευθύνεις την ενέργειά σου σε ουσιαστικές πράξεις αντί για την ατέρμονη ανακύκλωση των ίδιων αρνητικών σκέψεων.
2. Κάνε ένα βήμα πίσω
Παρατήρησε τις σκέψεις σου χωρίς να ταυτίζεσαι μαζί τους. Οι σκέψεις και τα συναισθήματα είναι προσωρινά νοητικά φαινόμενα και όχι η πραγματική σου ταυτότητα. Αντί να λες «είμαι αγχωμένος» ή «είμαι αποτυχημένος», αναγνώρισε ότι ο νους σου βιώνει άγχος ή ερμηνεύει ένα γεγονός αρνητικά. Όπως τα κύματα στην επιφάνεια της θάλασσας, έτσι και οι σκέψεις έρχονται και φεύγουν· εσύ δεν είσαι τα κύματα, αλλά ο ίδιος ο ωκεανός. Αυτή η στάση της παρατήρησης και της επίγνωσης μειώνει τη δύναμη της υπερβολικής σκέψης.
3. Ανάλαβε δράση
Αντικατάστησε την ατέρμονη σκέψη με μικρές, θετικές πράξεις. Ακόμη και τα πιο μικρά βήματα δημιουργούν μια θετική δυναμική και μειώνουν τον φόβο. Βάλε όρια στο πόσο χρόνο αφιερώνεις στο να αναμασάς προβλήματα και στη συνέχεια προχώρησε μπροστά. Πρακτικές όπως η επανάληψη ενός μάντρα μπορούν να διακόψουν τον φαύλο κύκλο της νοητικής ανακύκλωσης των αρνητικών σκέψεων, να ηρεμήσουν το νευρικό σύστημα και να επαναφέρουν την εσωτερική ισορροπία.
4. Καλλιέργησε την ευγνωμοσύνη
Η ευγνωμοσύνη μετατοπίζει την προσοχή από όσα μας λείπουν σε όσα ήδη έχουμε και έχουν αξία. Η εκτίμηση τόσο των καθημερινών ευλογιών όσο και των δύσκολων εμπειριών καλλιεργεί υπομονή και εσωτερική γαλήνη. Ο Σουάμι ανέφερε την ιστορία μιας τετραπληγικής πιστής της Άμμα, η οποία βρήκε νόημα στη ζωή και πνευματική δύναμη μέσα από τις δύσκολες εμπειρίες της. Αυτή η ιστορία δείχνει πώς η ευγνωμοσύνη μπορεί να μεταμορφώσει τον πόνο σε προσωπική ανάπτυξη.
5. Αγκάλιασε την παράδοση
Αποδέξου ότι δεν μπορείς να ελέγξεις τα πάντα. Κάνε ό,τι καλύτερο μπορείς και ταυτόχρονα εμπιστεύσου μια Ανώτερη Δύναμη και τη φυσική εξέλιξη της ζωής. Η παράδοση μειώνει το άγχος για το μέλλον και αντικαθιστά την ανάγκη για έλεγχο με εμπιστοσύνη.
Όπως χαρακτηριστικά είπε ο Σουάμι: «Να θυμάσαι αυτό: οι σκέψεις σου είναι σαν τα κύματα που υψώνονται και υποχωρούν στην επιφάνεια του ωκεανού. Όμως εσύ δεν είσαι τα κύματα· είσαι ο ίδιος ο ωκεανός. Άφησε τα κύματα να έρχονται· δεν χρειάζεται να τα κυνηγάς, να τα ελέγχεις ή να τα φοβάσαι. Απλώς παρατήρησέ τα με επίγνωση και άφησέ τα να περάσουν. Μέσα σε αυτή τη στάση της παρατήρησης γεννιέται μια ήρεμη δύναμη – η δύναμη να δρας όταν χρειάζεται δράση και να παραδίνεσαι όταν ο έλεγχος δεν είναι παρά μια ψευδαίσθηση».
Συνοψίζοντας, ο Σουάμι είπε ότι ο φαύλος κύκλος των σκέψεων αντιμετωπίζεται όταν τον αναγνωρίζουμε έγκαιρα, όταν παρατηρούμε τις σκέψεις μας χωρίς να ταυτιζόμαστε μαζί τους, αναλαμβάνουμε εποικοδομητική δράση, καλλιεργούμε ευγνωμοσύνη και παραδινόμαστε σε όσα δεν μπορούμε να ελέγξουμε. Ζώντας με παρουσία, διαύγεια, εμπιστοσύνη και αποδοχή, μπορούμε να αντικαταστήσουμε τη νοητική ταραχή με εσωτερική γαλήνη.
